Entomal Biotech là startup công nghệ sinh học đến từ Malaysia, thuộc Top 5 Startup Wheel 2025 bảng Quốc tế, nổi bật với giải pháp xử lý rác thải thực phẩm bằng ấu trùng ruồi lính đen.

Biến rác thải thành tài nguyên

Rác thải thực phẩm đang là một trong những vấn đề môi trường lớn nhất tại các đô thị. Khi bị chôn lấp, lượng rác này phân hủy và tạo ra khí methane, loại khí gây hiệu ứng nhà kính nghiêm trọng hơn nhiều so với CO₂. Trong bối cảnh đó, Entomal Biotech, startup công nghệ sinh học đến từ Malaysia, đã lựa chọn một hướng đi đặc biệt. Thay vì xử lý rác theo cách truyền thống, họ dùng ấu trùng ruồi lính đen để biến rác thải hữu cơ thành tài nguyên có giá trị. Entomal chứng minh rằng rác thải không phải là gánh nặng mà là nguồn tài nguyên.

Với Entomal, rác hữu cơ trở thành thức ăn cho ấu trùng ruồi lính đen. Ấu trùng chúng có khả năng:

• Giảm đến 90% khối lượng rác hữu cơ trong 24 giờ

• Chuyển hóa rác thải thành protein côn trùng dùng trong thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ

Công nghệ xử lý tại chỗ Entomal Mobile BioConversion System

Đổi mới lớn nhất của Entomal là hệ thống xử lý rác tại nguồn mang tên Entomal Mobile BioConversion System, gọi tắt là EMBC. Hệ thống được đặt bên trong container 20 feet và vận hành theo mô hình plug and play. Người sử dụng chỉ cần đưa rác vào, phần còn lại hệ thống tự vận hành.

Các đặc điểm nổi bật của EMBC:

• Công suất xử lý lên đến 1.500 kg rác thực phẩm mỗi tháng

• Thời gian chuyển hóa thành sản phẩm đầu ra chỉ trong 7 ngày

• Cảm biến đo nhiệt độ, độ ẩm, CO₂ và ammonia để tối ưu môi trường cho ấu trùng phát triển

Nhờ đó, việc xử lý rác không cần vận chuyển đến nơi khác, giúp giảm chi phí và phát thải từ logistics.

Tính đến nay, Entomal đã triển khai hơn 6 hệ thống EMBC tại Kuala Lumpur và khu vực Klang Valley. Các hệ thống này đã xử lý hơn 50 tấn rác thải thực phẩm và tạo ra hơn 20 tấn protein côn trùng và phân bón hữu cơ.

Tối ưu chi phí, giảm phát thải

Khi một tấn rác được xử lý bằng EMBC, lượng phát thải CO₂ chỉ khoảng 0.1 tấn. Nếu rác bị chôn lấp tại bãi rác, con số này tăng lên 2.5 tấn. Như vậy, giải pháp của Entomal giúp giảm đến 96 phần trăm khí thải nhà kính.

EMBC còn giúp doanh nghiệp:

• Giảm trung bình 25 phần trăm chi phí xử lý rác sau 6 tháng sử dụng

• Không cần đầu tư ban đầu vì Entomal cung cấp theo mô hình thuê bao

• Có dữ liệu carbon và báo cáo ESG phục vụ tiêu chuẩn phát triển bền vững

Công ty cũng đang làm việc với các tổ chức kiểm định và cơ quan tiêu chuẩn để tạo tín chỉ carbon từ dữ liệu đo đạc được.

Mô hình kinh tế tuần hoàn

Entomal phát triển mô hình tích hợp theo chuỗi giá trị gồm ba giai đoạn:

1. Xử lý rác tại nguồn, thu gom và tách rác

2. Hỗ trợ đối tác vận hành hệ thống nuôi ấu trùng

3. Thu mua đầu ra để sản xuất protein côn trùng và phân bón hữu cơ

Malaysia hiện đang nhập khẩu phần lớn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi như đậu nành và bắp. Protein côn trùng từ Entomal có giá thấp hơn 10 đến 15 phần trăm so với nguồn nhập khẩu và hoàn toàn có thể sản xuất trong nước. Điều này đóng góp trực tiếp vào an ninh lương thực và ổn định giá thành sản xuất.

Rác thải thực phẩm sau khi nghiền sẽ được dùng làm thức ăn cho ấu trùng.

Thu hoạch ấu trùng – tách phần phân (frass). Ấu trùng được chế biến thành nguồn protein côn trùng dùng trong thức ăn chăn nuôi, còn frass được sử dụng làm phân bón hữu cơ.

Dự án thú cưng – Dr. Yanni cùng Tera Diet, thương hiệu thức ăn cho mèo làm từ côn trùng đầu tiên tại Malaysia (tham khảo thêm trên Instagram: teradietpet).

Tạo giá trị cho cộng đồng

Không chỉ dừng lại ở công nghệ, Entomal chú trọng giáo dục cộng đồng về phân loại rác và nuôi ấu trùng trong mô hình nhỏ. Công ty đào tạo nông dân địa phương và đưa mô hình nuôi ấu trùng vào chương trình hướng nghiệp tại trường học để nâng cao ý thức về môi trường.

Đội ngũ sáng lập gồm Vic Pui Wee Kong, Thomas Pui Wee Hua và Tiến sĩ Yanni Ching Xinyan đã nhận nhiều giải thưởng về đổi mới sáng tạo và tác động bền vững, nổi bật nhất là giải EY Entrepreneur Of The Year Malaysia 2024.

Tiến sĩ Yanni chia sẻ:

“Khi bảo vệ môi trường mang lại giá trị kinh tế, mô hình sẽ tự duy trì và lan tỏa. Chúng tôi muốn biến việc xử lý rác thành một hoạt động có lợi cho tất cả mọi người.”

Entomal đang mở rộng mô hình ra nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, hướng tới việc xây dựng mạng lưới xử lý rác phân tán với quy mô linh hoạt. Chỉ cần một container và nguồn rác ổn định, bất kỳ doanh nghiệp hay cộng đồng nào cũng có thể tự xử lý rác và tạo thêm nguồn thu.

Startup Wheel tự hào đồng hành cùng những mô hình mang lại tác động xã hội và môi trường rõ ràng như Entomal Biotech. Thành công của họ là minh chứng cho tinh thần đổi mới vì một tương lai bền vững hơn.