Skip links

Việt Nam tăng 2 bậc trong bảng xếp hạng Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu 2024

“Bước đệm để tiến xa hơn” – Việt Nam xếp vị trí thứ 56 trong bảng xếp hạng Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu năm 2024, sau khi mất 4 vị trí vào năm 2023, theo báo cáo được thực hiện bởi StartupBlink – nền tảng nghiên cứu nền kinh tế đổi mới toàn cầu.

bao-cao-chi-so-he-sinh-thai-khoi-nghiep-toan-cau-startupblink-2024

Theo số liệu từ báo cáo:

  • Việt Nam duy trì vị trí thứ 5 trong khu vực Đông Nam Á.
  • Việt Nam xếp thứ 31 trên toàn cầu về số lượng công ty khởi nghiệp được vào Vườn ươm Y Combinator, tên tuổi đứng sau sự bứt phá thần tốc của hàng loạt công ty tỷ đô như Airbnb, Coinbase, Stripe,…
  • Đà Nẵng lần đầu tiên xuất hiện trong Top 1.000 thành phố có chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp cao nhất trên toàn cầu (xếp vị trí thứ 896), trở thành thành phố thứ 3 tại Việt Nam bên cạnh Thành phố Hồ Chí Minh (vị trí thứ 111) và Hà Nội (vị trí thứ 157) góp mặt trong bảng xếp hạng.
  • Khoảng cách điểm số giữa TP.HCM Hà Nội không lớn, cho thấy hệ sinh thái khởi nghiệp không chỉ tập trung vào một nơi duy nhất.
  • TP.HCM hiện diện trong  Top 100 thành phố toàn cầu ở bốn ngành công nghiệp: Công nghệ tài chính (vị trí thứ 54), Công nghệ giáo dục (vị trí thứ 62), Thương mại điện tử & Bán lẻ (vị trí thứ 71) và Giao thông vận tải (vị trí thứ 87).
  • Tại Đông Nam Á, TP. HCMHà Nội duy trì vị trí thứ 6 và 7, trong khi Đà Nẵng xếp thứ 22.
  • Trong ngành công nghiệp Blockchain, TP.HCM Hà Nội xếp thứ 2 và 7 tại Đông Nam Á, và vả hai thành phố cũng nằm trong top 100 toàn cầu trong ngành công nghiệp này.
bao-cao-chi-so-he-sinh-thai-khoi-nghiep-toan-cau-startupblink-2024

Nhờ quy mô thị trường kinh tế của Việt Nam, các công ty khởi nghiệp địa phương có thể sinh lời mà không cần mở rộng ra quốc tế.

Theo báo cáo, Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam đang có tiềm năng lớn, chủ yếu nhờ vào thị trường kinh tế của Việt Nam có quy mô lớn và đủ sức để hỗ trợ các startup địa phương phát triển và sinh lợi nhuận mà không cần phải mở rộng ra thị trường quốc tế. Điều này ngụ ý rằng Việt Nam có một lượng người tiêu dùng và nhu cầu đủ lớn để các doanh nghiệp mới có thể phát triển trong phạm vi quốc gia.

Gần đây, Việt Nam đã trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn cho các công ty muốn thay đổi địa điểm sản xuất vì hai lý do chính:

  • Thứ nhất, các nước phương Tây đã áp đặt thuế quan đối với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc, trong khi Việt Nam đã ký kết các Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và một số quốc gia châu Á-Thái Bình Dương.
  • Thứ hai, chi phí sản xuất tại Trung Quốc đã tăng cao.

Với các sáng kiến phù hợp, Việt Nam có thể tận dụng những xu hướng này để trở thành một trung tâm khu vực và toàn cầu thực sự. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần tạo ra các đổi mới công nghệ và tích hợp chúng vào quy trình sản xuất truyền thống, đồng thời định vị mình là một nhà xuất khẩu dịch vụ và hàng hóa sản xuất.

Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy đổi mới tại đất nước. Trung tâm Đổi mới Quốc gia Việt Nam, thuộc quản lý của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đang đóng góp vào các mô hình tăng trưởng dựa trên phát triển khoa học và công nghệ thông qua việc sử dụng các trường đại học và khu công nghệ cao. Tương tự, Sở Khoa học và Công nghệ (DOST) cũng rất tích cực trong việc thử nghiệm chính sách và thúc đẩy tăng trưởng trong ba hệ sinh thái hàng đầu là Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng.

Một số sáng kiến khác bao gồm quỹ SpeedUP do Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh khởi xướng, nền tảng trực tuyến Startupcity.vn, Chương trình Đối tác Đổi mới Sáng tạo Việt Nam – Phần Lan, Trung tâm Saigon Silicon City, và Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia (NATIF) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Hơn nữa, các tổ chức quốc tế như USAID và CARE cũng đang đóng góp vào hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam thông qua các sáng kiến và chương trình khác nhau.

Đặc biệt, Chương trình Khởi nghiệp Thụy Sĩ tại Việt Nam (Swiss Entrepreneurship Programme) để lại ấn tượng sâu sắc với các hoạt động kết nối các bên liên quan trong hệ sinh thái, tài trợ cho các tổ chức đối tác, hỗ trợ các startup và khuyến khích nữ doanh nhân.

Với các ưu đãi thuế từ Chính phủ, Đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam đang phát triển, thu hút được nhiều nhà đầu tư và công ty nước ngoài. Một số nhà đầu tư chủ chốt bao gồm quỹ mạo hiểm Singaporean VC, Antler và 500 Startups. Dự kiến, vốn đầu tư mạo hiểm có thể đạt 5 tỷ USD trong giai đoạn 2023-2025.

Năm 2016, Việt Nam đã phê duyệt đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025″, gọi tắt là Đề án 844, nhằm thúc đẩy hơn nữa các hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ trong nước. Kể từ khi chương trình bắt đầu, số lượng công ty khởi nghiệp mới và doanh thu đã tăng trưởng mạnh mẽ.

Năm 2018, chính phủ đã phê duyệt Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa để hỗ trợ các startup thông qua chuyển giao công nghệ, đầu tư, đào tạo và các ưu đãi cho quỹ đầu tư mạo hiểm.

bao-cao-chi-so-he-sinh-thai-khoi-nghiep-toan-cau-startupblink-2024

Chị Nguyễn Thị Diệu Hằng , CEO Business Startup Support Centre (BSSC)Ecosystem partner của StartupBlink tại Việt Nam nhận định rằng: Mặc dù vẫn đang trong giai đoạn phát triển và đối mặt với nhiều thách thức, nhưng Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam cho thấy  những tiềm năng đầy hứa hẹn và xứng đáng được xem là một thị trường mới nổi. Sự cải thiện tích cực của Việt Nam trong Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu 2024 là minh chứng rõ ràng cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng. Và ngành này còn rất nhiều không gian để phát triển và tăng trưởng hơn nữa trong tương lai. Với sự hỗ trợ của chính phủ, ngành công nghiệp tư nhân và các bên liên quan khác trong hệ sinh thái, chị lạc quan về triển vọng tương lai của các công ty khởi nghiệp tại Việt Nam.

ms-nguyen-thi-dieu-hang-ceo-business-startup-support-centre

Hiện tại, những thách thức chính mà cộng đồng khởi nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt bao gồm thiếu nguồn lao động có trình độ, thiếu các công ty khởi nghiệp có quy mô lớn và quá trình cải cách quy định chậm chạp.

Bên cạnh các quỹ và khoản vay hiện có, Chính phủ cần đầu tư nhiều hơn vào đào tạo và giáo dục để xây dựng một lực lượng lao động có kỹ năng cao hơn. Việt Nam cũng nên tiếp tục cải cách quy định để tạo ra môi trường kinh doanh thân thiện với các nhà đầu tư và nhà phát triển, từ đó thu hút thêm các doanh nghiệp số đến nước này. Khi Việt Nam trở thành một xã hội mở với Internet không bị giới hạn, hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn.

Các ngành công nghiệp đang phát triển thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bao gồm thương mại điện tử, công nghệ tài chính, công nghệ thực phẩm, giải pháp doanh nghiệp và dịch vụ công nghệ thông tin. Với những “kỳ lân” như MoMo và Sky Mavis, Việt Nam đang khẳng định mình là một trung tâm khởi nghiệp mạnh mẽ tại Đông Nam Á.